Индикатори во науката и технологијата во Република Македонија

Индикаторите во истражувањето и развојот ( R&D ) го покажуваат трендот на развој на науката и технологијата на една земја. Анализата на овие индикатори за последните неколку години покажува дека трендот на развој на науката и технологијата во Република Македонија е во постојано опаѓање. За разлика од нашата земја другите земји како развиените така и земјите во развој имаат постојан пораст на индикаторите во R&D.

Главен извор на презентираните податоци е Државниот завод за статистика на Република Македонија.

Од 1998 година методологијата за R&D беше сменета и хармонизирана со меѓународните дефиниции и стандарди, усогласени со Frascati упатството. Применет е нов пристап во мерењето на работната сила односно воведување на еквивалент на полно работно време (FTE).

Еквивалентот на полно работно време е број на вработени во истражувачко – развјната дејност кои на ова подрачје работат покусо работно време од полното работно време (помалку од 90%, а повеќе од 10% од полното работно време ) пресметано според бројот на вработени со полно работно време.

Учество на истражувањето и развојот (R&D) во Бруто домашниот производ (БДП)

Учеството на R&D во националниот Бруто домашен производ - БДП во последните неколку години е исто и изнесува 0.2%.

Бруто трошоци за истражување и развој како % од GDP - GERD Gross Domestic expenditure on R&D

Како и во претходните години најголемо учество на бруто трошоците за истражување и развој односно 56.5% беа потрошени во владиниот сектор, следува секторот за високо образование со 40.9% и бизнис секторот со 2.6%. Тешката економска ситуација е причина за многу слабото учество на претпријатијата во вложувања за истражување и развој.

Бруто трошоци за истражување и развој по сектори на извршување

Структура на бруто трошоците за истражување и развој по сектори на извршување

Како и во претходните години најголемо учество на бруто трошоците за истражување и развој односно 62.3% беа потрошени во владиниот сектор, следува секторот за високо образование со 36.4% и бизнис секторот со 1.3%. Тешката економска ситуација е причина за многу слабото учество на претпријатијата во вложувања за истражување и развој.

Број на истражувачи според сектори на извршување

Бројот на истражувачи во РМ има тенденција на постојано опаѓање, имено, во 2003 година, вкупниот број на истражувачи во Република Македонија беше 2589. Споредено со 1998 година овој број опаднал за 20.9%, а споредено со преходната година опаднал за 9.8%.

Структура на бројот на истражувачи според сектори на извршување

Во 2003 година високото образование учествува со 65.4% во вкупниот број на истражувачи, владиниот сектор со 32.0% и бизнис секторот со само 2.6%. Продолжува трендот на постојано опаѓање на бизнис секторот во однос на високото образование и владиниот сектор.

Еквивалент на полно работно време според сектори на извршување

Број на истражувачи

Бројот на FTE истражувачи на 1000 работна сила во текот на последните 4 години е во постојано опаѓање. Во 1998 година овој број беше 2.3, а во 2002 година се намалил на 1.8 истражувачи на 1000 работна сила.

Објавени научни и стручни трудови

Во 2003 година бројот на публикувани научни трудови беше 1659, од кои 436 беа публикувани во други земји.

Пријавени патенти, 1993-2003

Извор: ДЗИС – Државен завод за индустриска сопственост
1) ДСОП – Договор за соработка во областа на патентите
2) Европски патентен завод